Mrowienie wokół ust i w palcach. Skurcze łydek, drętwienie dłoni, kołatanie serca, ucisk w klatce. Do tego lęk, który przychodzi bez wyraźnego powodu i nie chce odejść. Ktoś wspomniał o tężyczce, zrobiłaś lub zrobiłeś badania — magnez, wapń, może EMG — i usłyszałaś albo usłyszałeś: wyniki są w normie albo to tężyczka utajona, proszę brać magnez. A objawy zostały.

Ta strona jest dla dorosłych, którzy wpisują w wyszukiwarkę „tężyczka a nerwica”, „tężyczka a stres” albo „tężyczka a lęk” i chcą zrozumieć, co się z nimi dzieje. Nie zastępuje lekarza. Pokazuje, co w tych objawach bywa udziałem napięcia i lęku — i co można z tym zrobić.

Umów konsultację online — 100 złalbo zadzwoń: 531 497 008

Tężyczka to rozpoznanie lekarskie. I to się nie zmienia

Zacznijmy od granicy, której nie przekraczam. Tężyczka jawna i tężyczka utajona to rozpoznania somatyczne — stawia je lekarz na podstawie poziomów wapnia, magnezu, potasu, próby tężyczkowej i badania EMG. Jeżeli jest niedobór, leczy się niedobór. Psychoterapia nie leczy tężyczki, nie zastępuje suplementacji ani kontroli u neurologa czy endokrynologa.

Ale w gabinecie lekarskim często pada zdanie: „wyniki mamy w porządku, to raczej na tle nerwowym”. I tu zaczyna się część, którą znam z wieloletniej pracy.

Dlaczego ciało robi to, co robi

Objawy tężyczkowe i objawy lęku wyglądają niemal identycznie: mrowienie, drętwienie, skurcze, drżenie, kołatanie serca, uczucie braku tchu, zawroty głowy. To nie jest zbieg okoliczności. Przy silnym napięciu oddychamy szybciej i płycej, niż potrzebuje ciało — hiperwentylacja zmienia równowagę kwasowo-zasadową krwi i obniża pulę wapnia zjonizowanego. Efekt: skurcz i mrowienie, choć w badaniu poziom wapnia jest prawidłowy. Ciało nie wymyśla tych objawów. Ono je produkuje.

Potem uruchamia się pętla, którą pacjenci opisują bardzo podobnie: pojawia się mrowienie → myśl „znowu się zaczyna, coś jest nie tak” → lęk → szybszy oddech → więcej mrowienia i skurczów → jeszcze większy lęk. Po kilku tygodniach człowiek zaczyna się bać własnego ciała. Unika wysiłku, siedzi z telefonem przy łóżku, sprawdza puls. Objaw, który miał być sygnałem, staje się centrum życia.

Dlatego pytanie „czy tężyczka to nerwica?” jest źle postawione. Nie chodzi o to, czy to jedno, czy drugie. Chodzi o to, ile z tego, co czujesz, podtrzymuje napięcie — i czy z tą częścią da się coś zrobić.

Czy to brzmi znajomo?

Objawy nasilają się w stresie, przed trudną rozmową, w nocy albo gdy nagle jest spokojnie i nie ma nic do zrobienia.
Byłaś lub byłeś już u kilku lekarzy: tężyczka a nerwica to pytanie, które padło w każdym gabinecie, ale nikt nie miał na nie czasu.
Magnez pomógł na chwilę albo wcale, a lęk przed kolejnym napadem został.
Nauczyłaś lub nauczyłeś się rozpoznawać pierwsze mrowienie i od razu włącza się panika.
Ktoś powiedział „to nerwica lękowa” albo „to psychika”, ale zabrzmiało to jak „nic ci nie jest” — a przecież jest.
Objawy zaczęły się po czymś: po stracie, po rozstaniu, po awansie, po narodzinach dziecka, po chorobie kogoś bliskiego. Albo w momencie, w którym na pozór nic się nie działo.

Jeżeli rozpoznajesz przynajmniej trzy z tych zdań, to nie znaczy, że wymyślasz objawy. To znaczy, że jest w nich część, która nie mieści się w wyniku badania.

Ważne: zanim uznamy objaw za psychosomatyczny, potrzebna jest diagnostyka lekarska. Psychoterapia może się rozpocząć po diagnozie, że podłożem objawów są czynniki psychogenne — albo równolegle z leczeniem, kiedy niedobór jest wyrównywany, a objawy i lęk trwają. Nigdy zamiast leczenia.

Z czym pracuję obok leczenia

W pracy psychosomatycznej nie chodzi o to, żeby „przestać się denerwować”. Gdyby to działało, nie byłoby tej strony. Pracujemy nad tym, co realnie podtrzymuje objaw:

Pętla lęk–oddech–objaw. Rozumienie, jak własne ciało produkuje mrowienie i skurcz, odbiera objawom część grozy. Nie po to, żeby je zignorować, ale żeby przestały rządzić.
To, co ciało mówi zamiast słów. Objaw psychosomatyczny często przychodzi tam, gdzie brakuje miejsca na coś innego: na złość, na żałobę, na sprzeciw, na zmęczenie. Napięcie, które nie ma dokąd pójść, idzie w mięśnie i w oddech.
Kontekst, w którym objaw ma sens. Praca, związek, rodzina, w której dorastałaś lub dorastałeś. Objaw rzadko jest sprawą jednego człowieka — bywa, że utrzymuje go układ, w którym ten człowiek żyje.

Nie obiecuję, że objawy znikną. Obiecuję rozmowę, w której nie usłyszysz, że „nic ci nie jest”, i plan, który ma sens przy Twojej historii.

Jak wygląda pierwsza konsultacja

Pięćdziesiąt minut, online — telefon albo wideo, jak wolisz. Bez skierowania. Rozmawiamy o tym, kiedy objawy się zaczęły, co się wtedy działo w Twoim życiu, jak wygląda tydzień z tężyczką i co już zostało sprawdzone przez lekarzy. Na koniec mówię wprost, co widzę: czy jest tu miejsce na pracę psychoterapeutyczną, jaką i jak długą — również wtedy, gdy uważam, że pomoc powinna przyjść z innej strony niż moja.

Dalsza praca odbywa się online albo w gabinecie w Warszawie i w Piasecznie.

Kim jestem

Nazywam się Grzegorz Nogas — jestem psychologiem i psychoterapeutą z wieloletnim doświadczeniem. Specjalizuję się w chorobach psychosomatycznych i dolegliwościach o podłożu psychogennym: pracuję z dorosłymi, z parami i z całymi rodzinami. Zajmuję się tym, co dzieje się na styku ciała i psychiki — tam, gdzie badania są dobre, a człowiek cierpi.

Pytania, które słyszę najczęściej

Czy tężyczka utajona może dawać objawy psychiczne?
Tak — lęk, drażliwość, uczucie „nierealności”, problemy ze snem bywają opisywane przy zaburzeniach gospodarki wapniowo-magnezowej. Ale te same objawy daje przewlekłe napięcie bez żadnego niedoboru. Dlatego kolejność jest jedna: najpierw lekarz i badania, potem — jeśli wyniki są w porządku albo wyrównane, a objawy trwają — rozmowa o tym, co je podtrzymuje.

Czy mam odstawić magnez i przyjść na terapię?
Nie. Nie zmieniam niczego w leczeniu, które prowadzi lekarz, i nie proszę o to. Psychoterapia jest obok, nie zamiast.

Czy to znaczy, że „mam nerwicę”?
Etykieta niewiele wyjaśnia. Ważniejsze jest, skąd bierze się napięcie, które ciało zamienia w mrowienie i skurcze — i czy da się je wyrazić inaczej niż objawem. Tym się zajmujemy.

Ile to trwa?
Zależy od tego, co objaw podtrzymuje. Czasem wystarcza kilka spotkań, żeby pętla lęk–objaw zaczęła się rozluźniać; czasem potrzeba dłuższej pracy, zwłaszcza gdy objaw ma za sobą lata. Po pierwszej konsultacji mówię, czego się spodziewam.

Porozmawiajmy o tym, co przeżywasz

Pierwsza konsultacja online — cena promocyjna 100 zł, 50 minut, bez skierowania.
Dalsza terapia online albo w gabinecie w Warszawie i w Piasecznie.

Wybierz termin w kalendarzu poniżej albo zadzwoń: 531 497 008